Իսրայելը միանում է 32 երկրների՝ հաստատելով Հայոց ցեղասպանությունը

Վաշինգտոն — Ամերիկայի հայկական համագումարը ողջունում է Իսրայելի կառավարության որոշումը՝ պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, այդպիսով միանալով 32 երկրների՝ հաստատելով քսաներորդ դարի առաջին ցեղասպանությունը։

Այս որոշումը նշանավորում է պատմական ճշմարտության նշանակալի և վաղուց սպասված հաստատում: Ռաֆայել Լեմկինը, ով ստեղծեց «ցեղասպանություն» եզրույթը, որպես հանցագործության որոշիչ նախատիպ Հոլոքոստի հետ միասին նշել էր Հայոց ցեղասպանությունը:

Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը, որը առաջ մղեց ճանաչումը, այն անվանեց «և՛ բարոյական, և՛ պատմական պարտականություն»՝ հավելելով, որ «մենք պետք է նաև վճռականորեն դատապարտենք պատմական ճշմարտության ցանկացած ժխտում, նվազեցում կամ աղավաղում»։

Ճանաչման կարևորությունն ընդգծվում է Ադոլֆ Հիտլերի սարսափելի խոսքերով՝ «Ո՞վ է, վերջիվերջո, հիշում հայերի ոչնչացումը», որոնք այսօր ցուցադրվում են Միացյալ Նահանգների Հոլոքոստի հուշահամալիր թանգարանում Վաշինգտոն մայրաքաղաքում և ծառայում են որպես մշտական ​​​​հիշեցում այն ​​​​մասին, որ ժխտումն ու անպատժելիությունը խրախուսում են վայրագություններ կատարողներին։

Պատմական արձանագրությունն անվիճելի է։ Հոլոքոստի ավելի քան 126 գիտնականներ հաստատել են Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսը։ Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուն 1915թ․-ին զգուշացրել էր Պետդեպարտամենտին, որ «ռասայական ոչնչացման արշավ է ընթանում», իսկ նույն ժամանակ գեներալ-մայոր Ջեյմս Հարբորդը USS Martha Washington նավի վրա գտնվելու ժամանակ պատրաստած իր զեկույցում հայ ժողովրդի համակարգված ոչնչացումը նկարագրել է որպես «բոլոր դարերի մեծագույն հանցագործություն»։

Ամերիկայի հայկական համագումարն իր երախտագիտությունն է հայտնում Իսրայելում բոլոր նրանց, ովքեր տարիներ շարունակ աշխատել են այս պատմական որոշումն առաջ մղելու համար։ Իսրայելի ճանաչումն ամրապնդում է ճշմարտության, արդարության և ցեղասպանության կանխարգելման նկատմամբ միջազգային հանձնառությունը։

Չնայած վերջին տարիներին Երուսաղեմի հայ համայնքը բախվել է ճնշումների, որոնք սպառնում են ապակայունացնել նրա հազարամյա ներկայությունը հին քաղաքում, Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարը հաղորդեց, որ «ստացավ շնորհակալական նամակ Հայ եկեղեցուց և Երուսաղեմի հայ համայնքից»։ Համագումարը նաև հորդորում է Իսրայելի կառավարությանը ապահովել պատմական հայկական թաղամասի սրբությունը և հարգել Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության իրավունքները։

Մինչ միջազգային հանրությունը շարունակում է հաստատել Հայոց ցեղասպանության պատմական իրողությունը, Թուրքիան և Ադրբեջանը ավելի ու ավելի մեկուսացված են մնում իրենց շարունակական ժխտման և հայ ժողովրդի դեմ ցեղասպանական արշավի մեջ։ Պատմական ճշմարտության ճանաչումը պարտադիր է արդարության, հաշտեցման, տարածաշրջանային կայունության և ապագա ցեղասպանությունների կանխարգելման համար։

Ամերիկայի հայկական համագումարը հիմնադրվել է 1972 թվականին: Այն ամենամեծ համազգային, անկուսակցական, հասարակական կազմակերպությունն է Վաշինգտոնում, որն օժանդակում է հայկական հարցերի ճիշտ ըմբռնմանն ու լուսաբանմանը: Համագումարը 501(c)(3) կարգավիճակով հարկերից ազատված անդամակցական կազմակերպություն է:

###

NR # 2026-21