Սենատորներ Մարքին և Ուայթհաուսը առաջնորդեցին 27 սենատորների աջակցությունը վայելող մի նամակ,

որով հորդորում են պետքարտուղար Ռուբիոյին պնդել հայ պատանդների ազատ արձակման և Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու հարցերում 

Սենատոր Էդ Մարքի (դեմոկրատ, Մասաչուսեթս) և սենատոր Շելդոն Ուայթհաուս (դեմոկրատ, Ռոդ Այլենդ) 

Վաշինգտոն – Ամերիկայի հայկական համագումարը (Համագումար) ողջունեց սենատորներ Էդ Մարքիի (դեմոկրատ, Մասաչուսեթս) և Շելդոն Ուայթհաուսի (դեմոկրատ, Ռոդ Այլենդ) գլխավորած կոնգրեսական նամակը, որով կոչ է արվում պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյին պահանջել, որ Ադրբեջանը անհապաղ ազատ արձակի բոլոր հայ քաղբանտարկյալներին և ռազմագերիներին, թույլատրել Բաքվում ընթացող նրանց դատավարությունների միջազգային մոնիթորինգը և պատժամիջոցներ կիրառել մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումների համար պատասխանատու ադրբեջանցի պաշտոնյաների նկատմամբ՝ համաձայն Մագնիտսկու մարդու իրավունքների պատասխանատվության գլոբալ ակտի։

27 սենատորների կողմից ստորագրված նամակով դատապարտվում է Ադրբեջանի կողմից 23 հայտնի հայ պատանդների շարունակական կալանքն ու բռնությունը՝ հղում անելով «քաղաքական դրդապատճառներով կեղծ պատրվակներով ձևական դատավարություններին» Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ) նախկին պաշտոնյաների դեմ և «կալանքի տակ նվաստացուցիչ վերաբերմունքին»։ Օրենսդիրները շեշտեցին, որ ԱՄՆ անգործությունը «Ադրբեջանի ավտորիտար ագրեսիայի դեմ անընդունելի է և լուրջ հետևանքներ կունենա ԱՄՆ-ի հեղինակության համար ամբողջ տարածաշրջանում»։

Սենատորներ Մարքին և Ուայթհաուսը մանրամասն ներկայացրեցին Ադրբեջանի կողմից 2020թ․-ի Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմից ի վեր ագրեսիայի սրման օրինաչափությունը, ներառյալ՝ շրջափակումը և դրան հետևած ռազմական հարձակումը, որը բռնի տեղահանեց 120,000 քրիստոնյա հայերի, որը «միջազգային իրավական փորձագետները բնութագրել են որպես էթնիկ զտում» և կոչ արեցին պետքարտուղար Ռուբիոյին օգտագործել բոլոր դիվանագիտական ​​և պատժամիջոցների գործիքները՝ պատանդների ազատությունն ապահովելու և հաշվետվողականության ու մարդու իրավունքների վրա հիմնված կայուն խաղաղությունը խթանելու համար։

«Մենք ողջունում ենք սենատոր Մարքիին և սենատոր Ուայթհաուսին Ադրբեջանում պատանդ պահվող արցախահայերի ազատ արձակման ուղղությամբ նրանց անսասան ջանքերի համար», - ասաց Համագումարի Կոնգրեսական հարաբերությունների գծով տնօրեն Մարիամ Խալոյանը։ «Սա ամերիկահայ համայնքի համար հրատապ մարդասիրական մտահոգության հարց է։ Եվ մինչ Հայաստանը ձգտում է ամրապնդել իր կապերը Արևմուտքի հետ, ԱՄՆ գործողությունները վճռորոշ են հաշվետվողականություն ապահովելու, մարդու իրավունքները պաշտպանելու և հայերի ու ադրբեջանցիների միջև արդար ու երկարատև խաղաղությունը սատարելու համար»։

Նամակով ամրապնդվում է Կոնգրեսում աճող մտահոգությունը Ադրբեջանի կողմից մարդու իրավունքների խախտումների և միջազգային ուսումնասիրությունը լռեցնելու դրա ջանքերի վերաբերյալ՝ երկրից Կարմիր Խաչի Միջազգային Կոմիտեին վտարելու միջոցով, ընդգծելով, որ քաղբանտարկյալների ու ռազմագերիների ազատ արձակումը «խիստ կարևոր քայլ է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև արդար ու երկարատև կարգավորման հասնելու ուղղությամբ»։

Չնայած օրենսդիրները շարունակում են «զգուշավոր հույս փայփայել», որ վերջերս տեղի ունեցած բանակցությունները կարող են ճանապարհ հարթել Հարավային Կովկասում ավելի խաղաղ ապագայի համար, նրանք նշեցին, որ «Ադրբեջանի շարունակական պատանդային դիվանագիտությունը և անհիմն փոփոխությունները վտանգում են այդ առաջընթացը»։

Եզրափակելով՝ նամակում հայտարարվեց, որ «Միացյալ Նահանգների համար թե՛ բարոյական, թե՛ ռազմավարական հրամայական է ձեռնարկել համարձակ գործողություններ՝ Ադրբեջանին ստիպելու ազատ արձակել անարդարացիորեն կալանավորված հայ բանտարկյալներին և ապահովել, որ տարածաշրջանային խաղաղությունը հիմնված լինի հաշվետվողականության, արդարության և Լեռնային Ղարաբաղի տեղահանված հայ բնակչության վերադարձի հիմնարար իրավունքի վրա»։

Նամակը ստորագրվեց դեմոկրատ առաջնորդ Չակ Շումերի (դեմոկրատ, Նյու Յորք) և հետևյալ սենատորների կողմից․ Ռուբեն Գալեգո (դեմոկրատ, Արիզոնա), Ալեքս Պադիլա (դեմոկրատ, Կալիֆոռնիա), Ադամ Շիֆ (դեմոկրատ, Կալիֆոռնիա), Մայքլ Բենեթ (դեմոկրատ, Կոլորադո), Ռիչարդ Բլումենթալ (դեմոկրատ, Կոնեկտիկուտ), Լիսա Բլանտ Ռոչեսթեր (դեմոկրատ, Դելավեր), Քրիս Քունս (դեմոկրատ, Դելավեր), Ռաֆայել Ուորնոք (դեմոկրատ, Ջորջիա), Թեմի Դաքուորթ (դեմոկրատ, Իլինոյս), Էլիզաբեթ Ուորեն (դեմոկրատ, Մասաչուսեթս), Էնջելա Օլսոբրուկս (դեմոկրատ, Մերիլենդ), Քրիս Վան Հոլեն (դեմոկրատ, Մերիլենդ), Գարի Փիթերս (դեմոկրատ, Միչիգան), Էլիսա Սլոտկին (դեմոկրատ, Միչիգան), Էնդի Քիմ (դեմոկրատ, Նյու Ջերսի), Քորի Բուքեր (դեմոկրատ, Նյու Ջերսի), Մարտին Հայնրիխ (դեմոկրատ, Նյու Մեքսիկո), Քեթրին Կորտես Մաստո (դեմոկրատ, Նևադա), Ջեքի Ռոզեն (դեմոկրատ, Նևադա), Ջոն Ֆետերման (դեմոկրատ, Փենսիլվանիա), Ջեք Ռիդ (դեմոկրատ, Ռոդ Այլենդ), Բերնի Սանդերս (անկախ սենատոր, Վերմոնտ), Փիթեր Ուելչ (դեմոկրատ, Վերմոնտ) և Թեմի Բոլդուին (դեմոկրատ, Վիսկոնսին)։

Ամերիկայի հայկական համագումարը հիմնադրվել է 1972 թվականին: Այն ամենամեծ համազգային, անկուսակցական, հասարակական կազմակերպությունն է Վաշինգտոնում, որն օժանդակում է հայկական հարցերի ճիշտ ըմբռնմանն ու լուսաբանմանը: Համագումարը 501(c)(3) կարգավիճակով հարկերից ազատված անդամակցական կազմակերպություն է:

### 

NR# 2025-46